Điểm đến

Chùa Sùng Phúc - Nơi thờ nữ tiến sĩ đầu bảng Trường Quốc học Bản Thảnh Cao Bằng

13:30 - 30/06/2021
Chùa Sùng Phúc nằm trên địa bàn thị trấn Thanh Nhật, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng có thờ vi đồ Nguyễn Thị Duệ - nữ tiến sĩ duy nhất trong lịch sử khoa cử phong kiến Việt Nam, đỗ đạt tại Trường Quốc học Bản Thảnh Cao Bằng (triều nhà Mạc).

Chùa Sùng Phúc nguyên là Sùng Khánh được xây dựng vào thời vua Trần Nhân Tông (1279 - 1293) trên núi Pò Kiền sau làng Nà Ến, xung quanh có rừng cây cổ thụ bốn mùa xanh tươi. Vào thời Trần, Phật giáo hưng thịnh, chùa chủ yếu thờ Phật và thờ những người có công trấn giữ vùng biên ải.

Chùa Sùng Phúc - Nơi thờ nữ tiến sĩ đầu bảng Trường Quốc học Bản Thảnh Cao BằngChùa Sùng Phúc tại thị trấn Thanh Nhật, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng

Đến triều vua Lê Hiển Tông (1740 - 1786) niên hiệu Cảnh Hưng, chùa đổi tên thành Sùng Phúc và được dời xuống cánh đồng bản Huyền Du (nay thuộc thị trấn Thanh Nhật, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng).

Chùa Sùng Phúc được xây theo kiểu hình chữ Nhị, xung quanh xây tường đôi bằng gạch chịu lửa, tường xây theo kiểu bít đốc. Chùa có cổng tam quan và hậu cung được xây dựng theo kiến trúc thời nhà Lê, hoa văn trang trí tương đối đơn giản.

Chùa hiện thờ đức Phật Quan Âm Bồ Tát, ở hậu cung có tượng Phật bà. Ngay khu bên trái thờ vị Thành Hoàng là ông Nguyễn Thành Vương, tức Nguyễn Đình Bá, quê ở thôn Bình Dân, phủ Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Khi ông giữ chức Tri Châu Tư Lang, sử sách ghi nhận: Ông có công chiêu dân khẩn hoang lập bản được dân suy tôn là Tiên Công Thành Hoàng làng. Tiếp tục được sự tín nhiệm của quan trên và sự mến phục của nhân dân, ông đã giữ đến chức Đốc Đồng ở Cao Bằng. Đặc biệt, chùa còn thờ vi đồ Nguyễn Thị Duệ (người làng Kiệt Đặc, nay thuộc xã Văn An, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương) - nữ tiến sĩ duy nhất trong lịch sử khoa cử phong kiến Việt Nam, đỗ đạt tại Trường Quốc học Bản Thảnh Cao Bằng (triều Mạc).

Chùa Sùng Phúc - Nơi thờ nữ tiến sĩ đầu bảng Trường Quốc học Bản Thảnh Cao BằngTượng Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ tại chùa Sùng Phúc

Chùa Sùng Phúc - Nơi thờ nữ tiến sĩ đầu bảng Trường Quốc học Bản Thảnh Cao BằngTượng Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ tại chùa Sùng Phúc

Theo sử sách ghi lại, vào thời nhà Mạc, vua Mạc Kính Cung cho mở Trường Quốc học Bản Thánh (nay là Bản Thảnh) cứ ba năm một lần tổ chức thi hương, thi hội, thi đình. Liên tục qua 85 năm (1592 - 1677), Trường đã mở được 12 khoa thi, đào tạo được nhiều nhân tài, trong đó có nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ. Khi còn nhỏ, bà Nguyễn Thị Duệ đã theo cha lên Cao Bằng. Vốn là người ham học, bà giả trai đổi tên thành Du, xin theo học thầy họ Cao cũng là người Hải Dương. Đến năm Bính Thìn (1616), mấy thầy trò cùng đi thi, kết quả thầy họ Cao đỗ thứ hai, còn bà đỗ đầu bảng.

Sau khi đỗ đạt, bà được mời về cung tham dự yến tiệc chiêu đãi tân khoa. Trong yến tiệc, vua đã phát hiện bà là gái giả trai. Nhưng vì cảm mến trước tài đức của bà, nhà vua đã mời bà về ly cung Đống Lân để dạy học cho các hoàng tử, công chúa và kết duyên cùng bà, phong là Tinh Phi (Sao Sa).

Năm 1625, vua Mạc Kính Cung bị tướng Trịnh Kiền của nhà Lê bắt và đưa về Thăng Long trị tội. Sau đó, bà Duệ đã chạy về Hạ Lang rồi xuất gia ở chùa Sùng Phúc, lấy pháp danh là Diệu Huyền, tên húy là Du, tên bản Huyền Du cũng được đặt theo tên bà. Trong thời gian ở chùa, bà thường dạy đạo lý và giảng về kinh Phật cho người dân vùng này. Đến năm Tân Mùi (1631), biết tin bà ở Hạ Lang, chúa Trịnh Tráng đã đón bà về Thăng Long và phong cho chức Lễ Thi. Đến cuối đời, dù vua Lê và chúa Trịnh Tạc đều muốn giữ bà ở lại kinh sư, nhưng bà cương quyết từ chối, vì mong muốn về lại quê hương. Sau khi mất, mộ phần của bà được an táng tại quê nhà Hải Dương. Sau này để tưởng nhớ bà Duệ, người dân Hạ Lang (Cao Bằng) đã đúc tượng bà thờ trong chùa.

Dưới thời vua Lê Hiển Tông, triều đình đã ban sắc phong cho khu liên phụng tự này và về sau ba triều vua nhà Nguyễn là: Duy Tân, Đồng Khánh, Khải Định cũng đều có sắc phong. Đây cũng là một điểm hiếm thấy ở các ngôi chùa trên dải đất Việt Nam.

Hiện nay, trong chùa còn một tấm bia đá khắc dưới thời vua Lê Cảnh Hưng năm thứ 43. Tấm bia có nội dung bằng chữ Hán, ghi lại lịch sử và việc trùng tu chùa, truyền thống bảo vệ Tổ quốc cùng sự hiển linh chở che của vị thần bảo hộ đã đem lại cuộc sống ấm no thái bình cho nhân dân.

Với những giá trị tiêu biểu đó, chùa Sùng Phúc được xếp hạng là di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia tại Quyết định số 68/VH-QĐ ngày 29/1/1993.

Chùa Sùng Phúc - Nơi thờ nữ tiến sĩ đầu bảng Trường Quốc học Bản Thảnh Cao BằngDu khách đến dâng hương tại chùa Sùng Phúc

Tính đến nay, chùa đã được tu bổ lại nhiều lần và hằng năm mở hội Tam Tổng vào các ngày 14, 15, 16 tháng Giêng Âm lịch. Vào ngày chính diễn ra lễ hội (ngày 15 tháng Giêng), nhân dân trong tỉnh và du khách thập phương đến trẩy hội rất đông vui. Lễ hội chùa Sùng Phúc rất phong phú với nhiều nội dung như: Nghi lễ dâng hương, tổ chức rước kiệu Quan Âm Bồ Tát, rước kiệu Thành Hoàng… Ngoài ra, lễ hội còn có màn múa rồng, múa sư tử, kỳ lân… và các trò chơi dân gian đặc trưng của địa phương.

Không chỉ là nơi thờ Phật và những người có công trên mảnh đất vùng biên ải, chùa Sùng Phúc còn là nơi nhân dân tưởng nhớ, thờ phụng nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ - một người phụ nữ tài đức trong xã hội phong kiến, bà chúa “Sao Sa” trong lòng nhân dân Việt Nam.

Theo Trung Tâm VH&TTDL Cao Bằng

Theo dõi thêm tin tức đời sống, giải trí trên TRUYỀN HÌNH VOV

Tỉnh thành Cao Bằng

Cao Bằng
Cao Bằng nổi tiếng có địa hình đa dạng và sông suối dày đặc.

Điểm đến Cao Bằng

Động Ngườm Ngao
Khám phá hang động 300 triệu năm tuổi với những khối thạch nhũ và cột đá muôn hình vạn trạng.
Thác Bản Giốc
Thác Bản Giốc là thác nước hùng vĩ và đẹp nhất của Việt Nam, được ví như “tiên cảnh giữa núi rừng” Cao Bằng.
Theo chân “phượt thủ” khám phá đèo 14 tầng nổi tiếng bậc nhất ở Cao Bằng
Đèo nằm trên quốc lộ 4A đoạn nối từ xã Xuân Trường đến trung tâm huyện biên giới Bảo Lạc, dài khoảng 2,5 km. Đây là cung đường...
Khu di tích rừng Trần Hưng Đạo – Địa chỉ đỏ trên hành trình về nguồn
Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo nằm dưới chân núi Slam Cao thuộc địa bàn 2 xã Tam Kim, Hoa Thám (huyện Nguyên...
Chùa Phật tích Trúc Lâm Bản Giốc – Chốn linh tự thiêng liêng nơi núi rừng biên cương Tổ quốc
Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc tọa lạc tại xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Đây là ngôi chùa đầu tiên được xây...
Mùa gặt bên dòng Quây Sơn
Cảnh sắc non cao nước biếc ở nhiều vùng đất của Cao Bằng hòa quyện cùng những cánh đồng lúa chín vàng tạo nên bức tranh thiên...
Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén - vùng núi của những đổi thay
Nằm trong Công viên địa chất Toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, Vườn Quốc gia Phja Oắc - Phja Đén (hay còn gọi là Phia Oắc - Phia...
Con đèo 14 khúc cua tay áo hùng vỹ bậc nhất vùng núi Đông Bắc
Dài khoảng 2,5 km, cung đường qua đèo Mẻ Pja (Cao Bằng) là một trong những tuyến giao thông quanh co hùng vỹ bậc nhất khu vực...
“Kiệt tác” động Ngườm Ngao
Động Ngườm Ngao có chiều dài 2.144m, trong lòng núi đá ở bản Gun, xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, cách thác Bản...

Cẩm nang du lịch Cao Bằng Xem thêm

Ngao du vùng nước non Cao Bằng
Ở Cao Bằng, mỗi mùa lại có một vẻ đẹp riêng và mùa thu, đường lên Cao Bằng dường như xanh nhất trong năm. Trải từ những ngọn núi...
Lên Cao Bằng, nhất định không thể bỏ qua những điểm du lịch này
Cao Bằng nổi tiếng với những điểm du lịch hoang sơ nhưng cũng không kém phần hùng vĩ. Có dịp đến Cao Bằng, du khách không nên bỏ...
Những "Tuyệt tình cốc" hút hồn giới trẻ Việt
Không chỉ Đà Lạt, Lâm Đồng có Tuyệt tình cốc, mà Việt Nam còn rất nhiều nơi có hồ nước xanh lung linh, phù hợp cho các bạn trẻ...
Những danh thắng nổi tiếng nhất Cao Bằng
“Nàng về nuôi cái cùng con/ Để anh đi trảy nước non Cao Bằng”. Chỉ một câu ca dao mà đã nói lên vẻ đẹp mê đắm của Cao...
8 con đèo miền Bắc hút hồn dân du lịch bụi
Những con đèo miền Bắc gây ấn tượng bằng những khúc tay áo liên tục cùng cảnh quan hùng vỹ.

Ẩm thực Cao Bằng Xem thêm

Thứ xôi từ quả rừng gây 'sốt' giữa thủ đô
Xôi trám ăn rất bùi, ngậy mà không ngấy. Vào mùa trám, món xôi trám đen thường được lựa chọn trong thực đơn của cỗ cưới, đám...
Ngọt thơm bánh cuốn canh "nước non Cao Bằng"
Thay vì nước chấm pha mắm, bánh cuốn Cao Bằng ăn với nước xương ninh thơm thơm vị ớt cùng măng ngâm mắc mật nên còn gọi là “bánh...
9 đặc sản phải thử ở quê hương Hoa hậu Lương Thùy Linh
Tân Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2019 đến từ Cao Bằng, nơi có nhiều món ăn ngon, lạ mà bạn nên thử một lần trong đời.
Bánh cuốn Cao Bằng có gì hấp dẫn?
Bánh cuốn là một trong những món ăn nổi tiếng của ẩm thực Việt Nam, nhất là khu vực phía Bắc. Nếu như người dân, du khách trong...
“Pẻng đổng” - Món ăn của người Tày ở chợ vùng biên
Tại chợ phiên miền biên viễn xóm Bản Rạ, xã Đàm Thủy (Trùng Khánh) có nhiều món ăn mang đặc trưng của vùng đất này. Trong đó có...
Những đặc sản truyền thống ngày Tết ở Cao Bằng
Mâm cỗ ngày Tết của Cao Bằng không quá cầu kỳ, nhưng nhất thiết phải có những món ăn truyền thống.
Những sản vật nổi tiếng vùng non nước Cao Bằng
Cao Bằng không chỉ có những địa danh lịch sử, những thắng cảnh kỳ vĩ, mà còn nổi tiếng với những sản vật đặc trưng.

Văn hóa Cao Bằng Xem thêm

Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Biên giới 1950 và Giải phóng tỉnh Cao Bằng (3/10/1950-3/10/2020)
Sáng nay 1/10, Tỉnh ủy, UBND, HĐND tỉnh Cao Bằng tổ chức Kỷ niệm 70 năm Chiến dịch Biên giới 1950 và Giải phóng Cao Bằng...
Cao Bằng: Độc đáo nghề thêu thổ cẩm của phụ nữ Dao Tiền
Bằng việc gìn giữ, phát huy nghề thêu thổ cẩm truyền thống, chị em phụ nữ Dao Tiền ở xóm Nà Chắn, xã Hoa Thám, huyện Nguyên Bình,...
Giữ gìn nét đẹp hoang sơ của Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén
Ban Quản lý rừng đặc dụng, Vườn quốc gia Phia Oắc - Phia Đén đã thực hiện khoán công việc, dịch vụ bảo vệ rừng đặc dụng cho người...
Nơi “hồi sinh” nghề dệt thổ cẩm của người Dao Tiền
Nghề dệt thổ cẩm đã gắn liền với cuộc sống của đồng bào Dao Tiền ở Cao Bằng. Đây là nghề không chỉ đơn thuần dệt ra những mảnh...
Các ngày lễ, Tết và ngày cấm của dân tộc Dao ở Cao Bằng
Ở Cao Bằng, dân tộc Dao có hai ngành là Dao Đỏ và Dao Tiền. Người Dao sinh sống chủ yếu ở các huyện: Nguyên Bình, Bảo Lạc, Thông...
Độc đáo Lễ Tẩu sai của dân tộc Dao Tiền ở Cao Bằng
Lễ Tẩu sai (Cấp sắc 12 đèn) là đại lễ tôn vinh sự trưởng thành của đồng bào Dao Tiền ở Cao Bằng.
Độc đáo chợ phiên của người Tày-Nùng ở Thông Huề, Cao Bằng
Giống như nhiều nơi ở Cao Bằng, chợ Thông Huề họp 5 ngày một phiên, vào các ngày 2, 7 theo lịch dương, chợ bán chủ yếu là sản vật...
Rộn ràng phiên chợ vùng cao giáp Tết
Những phiên chợ cuối năm ở vùng cao trên địa bàn tỉnh của đồng bào dân tộc thiểu số rực rỡ sắc màu với những nét riêng, đậm đà...
Độc đáo trang sức bằng bạc trên trang phục của phụ nữ Dao Đỏ
Trang phục của phụ nữ Dao Đỏ ở Cao Bằng mang những nét riêng trong cách tạo bố cục, bài trí. Trong đó phải kể đến trang sức bằng...

Khách sạn Cao Bằng Xem thêm

Những khách sạn “ngon - bổ - rẻ” ở Cao Bằng
Hành trình khám phá Cao Bằng sẽ trọn vẹn hơn nếu tìm được những khách sạn “ngon-bổ-rẻ”.

Trải nghiệm Cao Bằng Xem thêm

Pác Bó vào xuân
Những mô hình kinh tế cho thu nhập hàng trăm triệu đồng, những con đường thảm bê tông sạch sẽ, những ngôi nhà khang trang, những...
Khám phá nghề làm hương truyền thống của người Nùng ở Cao Bằng
Hàng năm, cứ dịp cận Tết Nguyên đán, người Nùng ở xóm Phia Thắp (xã Quốc Dân, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) dọn sạch gốc rạ,...
Non nước Cao Bằng - Điểm hẹn mùa thu
Mùa thu, đến với Cao Bằng bạn sẽ được ngắm Thác Bản Giốc ào ạt nước, động Ngườm Ngao lấp lánh ánh vàng và đi dạo trong khu du...
Du Xuân non nước Cao Bằng
Cao Bằng, tỉnh miền núi biên giới Đông Bắc có diện tích tự nhiên 6.703,42 km2, diện tích núi rừng chiếm hơn 90%, là cao nguyên đá...
Trải nghiệm du lịch cộng đồng xóm Hoài Khao
Nằm trong quần thể khu du lịch sinh thái Phja Oắc, Phja Đén, huyện Nguyên Bình, xóm Hoài Khao có 100% dân tộc Dao Tiền sinh sống....
Nhộn nhịp phố đi bộ và chợ ẩm thực phố núi Cao Bằng
Theo đoàn khách du lịch từ Hà Nội, chúng tôi được hòa mình vào không khí nhộn nhịp của phố đi bộ Kim Đồng và...
Trải nghiệm xứ sở thần tiên ở non nước Cao Bằng
Cuộc sống dân dã yên bình quyện cùng trời mây non nước ở Cao Bằng khiến người ta như sống chậm lại, lắng dịu tâm hồn để tận hưởng...
Chèo xuồng Kayak trên sông Quây Sơn - loại hình du lịch hấp dẫn
Trải nghiệm chèo xuồng Kayak trên sông Quây Sơn và thưởng ngoạn khung cảnh non nước hữu tình nơi vùng biên ải là loại hình du...
Những ngôi nhà sàn đá trăm tuổi ở vùng biên cương
Tháng 9 chớm thu, làng Khuổi Ky (xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) khoác lên mình vẻ đẹp mong manh, trong trẻo. Dòng...

Tin tức Cao Bằng Xem thêm

Cao Bằng: Lễ động thổ tuyến cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn) - Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng) và khởi công 2 tiểu dự án kết nối cao tốc
Sáng nay (3/10), tại thị trấn Đông Khê, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng diễn ra Lễ động thổ tuyến cao tốc Đồng Đăng (tỉnh Lạng Sơn)...
Cao Bằng: Phát hiện 15 đối tượng nhập cảnh trái phép trong đêm
Sáng nay (3/9), lực lượng Biên phòng Cao Bằng tiếp tục phát hiện, tạm giữ 15 đối tượng là người Việt Nam nhập cảnh trái phép....
Cao Bằng: Xử phạt người không đeo khẩu trang theo quy định
Bắt đầu từ hôm nay (18/8), tỉnh Cao Bằng sẽ xử lý nghiêm các trường hợp không đeo khẩu trang tại những nơi quy định nhằm ngăn...
Cao Bằng, Lạng Sơn: Hàng chục người nhập cảnh trái phép được cách ly y tế
Lực lượng biên phòng các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng liên tiếp phát hiện các vụ xuất nhập cảnh trái phép qua đường mòn lối mở trên...
Cao Bằng: Tiếp tục bắt giữ nhiều đối tượng nhập cảnh trái phép
Rạng sáng nay (12/8), Đồn Biên phòng Quang Long (Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng) phát hiện 11 đối tượng nhập cảnh trái phép qua...
Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn: Cho phép các điểm du lịch đón khách tham quan
Sau thời gian tạm nghỉ do dịch Covid-19, nhiều tỉnh đã cho phép các khu du lịch, điểm tham quan được đón khách trở lại trên cơ sở...
Cao Bằng thành lập 24 chốt kiểm soát phòng chống dịch bệnh Covid-19
Tỉnh Cao Bằng đã triển khai 24 chốt kiểm soát phòng chống dịch bệnh Covid-19 tại các tuyến giao thông cửa ngõ.
Danh thắng Cao Bằng vắng vẻ mùa dịch Covid-19
Thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng cho thấy, trong tháng 2/2020, khách du lịch đến Cao Bằng giảm 47,332%...
Cao Bằng: Quản lý công dân tại khu cách ly phòng dịch
Trước việc nhiều lao động tự do nhập cảnh về nước qua cửa khẩu Lý Vạn, huyện Hạ Lang, Ban chỉ đạo phòng chống dịch Covid-19 tỉnh...